Go to ...
RSS Feed

23/10/2017

Utracony kabinet Jana III Sobieskiego z pałacu w Wilanowie


Kabinet Jana III Sobieskiego, Włochy, II poł. XVII w. Fot. NAC.

Jeden z najcenniejszych obiektów utraconych podczas II wojny światowej. Dar papieża Innocentego XI, przesłany Janowi III po odsieczy wiedeńskiej. Zdobił sypialnię króla w pałacu w Wilanowie. Wyrób włoski z II poł. XVII w. Wykonany z hebanu, inkrustowany kością słoniową, masą perłową, szylkretem i metalem, z cyzelowanymi i złoconymi brązami.

Na dolnych drzwiczkach obramowanych arabeskową dekoracją napisy: JEHOVA JUSTITIA NOSTRA – Rom. 10 i JUSTIFICATI PACEM HABEMUS – Rom 5. Architektoniczne wnętrze górnej kondygnacji, po otwarciu, odkrywa przestrzeń ozdobioną lustrami, kolumienkami z lapis lazuli, mozaikową inkrustacją z kolorowych marmurów i barwionego drewna. Tuż pod fryzem górnej nastawy, dwa złocone geniusze podtrzymują tarczę w formie herbu Sobieskich „Janina”, z medalem wyobrażającym w popiersiu Jana III i Marię Kazimierę. Boczne ściany z rzeźbionymi w hebanie płaskorzeźbami ze scenami z Pisma Świętego oraz monogramami JS pod królewską koroną.

Kabinet Jana III Sobieskiego, Włochy, II poł. XVII w. Fot. z katalogu Sichergestellte Kunstwerke im Generalgouvernement.

Kabinet Jana III Sobieskiego. Fot. NAC.

Kabinet Jana III Sobieskiego, fragment. Fot. kat. Sichergestellte Kunstwerke im Generalgouvernement.

Kabinet Jana III Sobieskiego, fragment. Fot. kat. Sichergestellte Kunstwerke im Generalgouvernement.

Cabinet (zwany również biurkiem lub z niem. Schreibtisch-Sekretär) ze względu na swoją wyjątkową klasę artystyczną został „włączony” do stworzonego przez Niemców katalogu najcenniejszych „zabezpieczonych” dzieł sztuki (Sichergestellte Kunstwerke im Generalgouvernement), który miał zostać osobiście wręczony Hitlerowi przez Kajetana Mühlmanna jako dar gubernatora Hansa Franka. Znalazł się tam pod pozycją 338, zilustrowany aż trzema fotografiami. We wrześniu 1944 r. mebel zrabował osobiście Alfred Schellenberg – komisarz muzeów warszawskich.

Wymiary kabinetu: wys. 205 cm, szer. 162, głęb. 58 cm.
Nr karty w katalogu strat wojennych MKiDN – 12108.

Źródła:
1. Straty wojenne zbiorów polskich w dziedzinie rzemiosła artystycznego. Praca zbiorowa. T 1, str. 81, poz. 33, tab. 168. Warszawa 1953.
2. Monika Kuhnke, Cenny dar dla zwycięzcy spod Wiednia, w: Cenne – bezcenne – utracone, nr (1), luty 2000, s. 8-9.

 

Tags: , ,

Inne artykuły z kategorii: Straty wojenne